Phishing – kto odpowiada za nieautoryzowane transakcje? Analiza prawna Kancelarii Samoszuk Borkowski

Phishing to obecnie jedna z najczęstszych metod wyłudzania pieniędzy z kont bankowych. Jedno kliknięcie w fałszywy link, SMS o niedopłacie lub rozmowa z „pracownikiem banku” może doprowadzić do przejęcia konta i wykonania nieautoryzowanych transakcji.

W takich sytuacjach kluczowe jest pytanie: kto ponosi odpowiedzialność za utracone środki – klient czy bank?

Poniżej przedstawiamy analizę przygotowaną przez Kancelarię Adwokatów i Radców Prawnych Samoszuk Borkowski z Białegostoku, specjalizującą się w sporach z bankami i odzyskiwaniu środków po phishingu.

Co mówi prawo? Art. 46 UUP a odpowiedzialność banku

Zgodnie z art. 46 ustawy o usługach płatniczych bank ma obowiązek:

• niezwłocznie zwrócić klientowi środki utracone w wyniku nieautoryzowanej transakcji,
• chyba że wykaże, że klient działał umyślnie lub rażąco niedbale.

Kto musi udowodnić winę?

To bank, a nie klient, musi wykazać:

• że transakcja była autoryzowana,
• że klient naruszył zasady bezpieczeństwa w sposób rażący.

W praktyce oznacza to, że odmowa zwrotu pieniędzy przez bank jest wyjątkiem.

Jak działa phishing? Najczęstsze metody oszustów

Cyberprzestępcy stosują wiele technik socjotechnicznych, m.in.:

Najpopularniejsze rodzaje phishingu

• E‑mail phishing – fałszywe wiadomości o blokadzie konta lub niedopłacie.
• Smishing – SMS z linkiem do „dopłaty do paczki”.
• Vishing – telefon od „pracownika banku” lub „policji”.
• Spear phishing – atak spersonalizowany.
• Whaling – ataki na osoby na wysokich stanowiskach.
• Pharming – przekierowanie na fałszywą stronę mimo wpisania poprawnego adresu.
• Voice cloning phishing – wykorzystanie AI do podrobienia głosu bliskiej osoby.

W każdym przypadku celem jest nakłonienie klienta do wykonania czynności umożliwiającej kradzież środków.

Rażące niedbalstwo – kiedy klient naprawdę ponosi winę?

Banki często twierdzą, że kliknięcie w link, podanie danych logowania, czy przepisanie kodu SMS to rażące niedbalstwo.

To nie jest zgodne z aktualnym orzecznictwem.

Stanowisko UOKiK i Rzecznika Finansowego

• Klient nie musi znać technik socjotechnicznych.
• Samo podanie danych na fałszywej stronie nie jest automatycznie rażącym niedbalstwem.
• Bank ma obowiązek stosować systemy wykrywające anomalie.

Co mówią sądy?

Sądy podkreślają, że klient nie ma obowiązku analizować adresów URL, a bank powinien wykryć nietypowe logowania i przelewy. Rażące niedbalstwo to sytuacja wyjątkowa.

Obowiązki banku w zakresie bezpieczeństwa

Prawo nakłada na banki obowiązek stosowania:

• silnego uwierzytelniania (SCA),
• monitoringu transakcji,
• systemów wykrywania nadużyć,
• procedur reagowania na incydenty.

Kiedy bank odpowiada za szkodę?

Bank ponosi odpowiedzialność, jeśli:

• nie wykrył podejrzanej aktywności,
• nie zablokował nietypowej transakcji,
• nie ostrzegł klientów o fali phishingu.

Bank powinien zwrócić środki najczęściej w ciągu 1 dnia roboczego, a dopiero potem prowadzić postępowanie wyjaśniające.

Co zrobić po ataku phishingowym?

1. Natychmiast zgłosić incydent do banku.
2. Złożyć reklamację, powołując się na art. 46 UUP.
3. W razie odmowy – skontaktować się z prawnikiem. Kancelaria Samoszuk‑Borkowski prowadzi liczne sprawy o zwrot środków po phishingu.

Dlaczego warto skontaktować się z Kancelarią Adwokatów i Radców Prawnych Samoszuk Borkowski?

Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Samoszuk Borkowski (Białystok) specjalizuje się w:

• sporach z bankami,
• odzyskiwaniu środków utraconych w wyniku phishingu,
• nieautoryzowanych transakcjach,
• odmowach zwrotu pieniędzy przez bank,
• reprezentacji klientów przed sądami, UOKiK i Rzecznikiem Finansowym.

Dzięki doświadczeniu w sprawach phishingowych nasza kancelaria skutecznie pomaga klientom odzyskać utracone środki.

Potrzebujesz pomocy po oszustwie bankowym lub phishingu?

Skontaktuj się z nami

Jeśli potrzebujesz pomocy w sprawie dotyczącej phishingu lub tzw. oszustwa bankowego – skontaktuj się z nami. Kancelaria Adwokatów i Radców Samoszuk Borkowski w Białymstoku to gwarancja rzetelnej analizy prawnej, skutecznej reprezentacji i indywidualnego podejścia do każdej sprawy.

Zapraszamy do kontaktu z adwokatem i radcą prawnym w celu umówienia spotkania. Możesz też skorzystać z porady online. – Adwokat Dariusz Samoszuk i Radca Prawny Karol Borkowski

Proponujemy także zapoznanie się z innymi publikacjami Kancelarii, które znajdują się na naszym blogu o podobnej tematyce:

Windykacja

Jeśli bank odmówił zwrotu pieniędzy lub padłeś ofiarą oszustwa – skontaktuj się z Kancelarią Samoszuk‑Borkowski. Twoje prawa są silniejsze, niż bank chce Cię przekonać.